I.- Khất sĩ Thinh văn (Sravaka) là bậc đã nói trên, đi du học toàn xứ…! ; Sravaka is the one mentioned above, studying abroad in the whole country…! Hy sinh xác thân vật chất, xã hội, gia đình, thanh bần đơn giản, chỉ để tâm trí theo đuổi mục đích của tu và học là vì chúng sanh, để tế độ chúng sanh.; Sacrificing the physical body, society, family, poverty simply, just for the mind to pursue the purpose of cultivation and learning is for sentient beings, to save sentient beings.; Cho nên bụi trần không ô nhiễm, sáu căn thanh tịnh.; So the dust is not polluted, the six senses are pure.; Không còn sự mê lầm bổn ngã, không nghi não.; No more self-delusion, no brain doubt.; Không ham mộ nghi lễ cúng kiến.; Do not indulge in worshiping rituals.; Không tham-dục tình.; No sexual lust.; Không tham-sắc đẹp. Not greedy for beauty.; Không tham-vô sắc.; No greed-no-color.; Không sân-hận thù.; No anger-hatred.; Không tự cao.; Not egotistical. Không xao động.; No disturbance.; Không vô minh.; Not ignorant.; Và là bậc mà không bao giờ trở lại với cái si mê, tội lỗi trong đời ác trược.; And the one who never returns to the delusion, the sin in the evil life.; Như người đã bay bổng trên không trung, bước chân không còn dính bụi hồng, là người ở trong giới-luật Phật, không hề sa ngã.; Like a person who has flown in the air, whose footsteps are no longer sticky with rose dust, who is in the Buddha's precepts and has never fallen. II.- Khất sĩ Duyên giác là bậc tu trì nhập định.; The Pratyekabuddha is a monk entering concentration.; Sau khi đã giác ngộ, các pháp nhơn duyên của Vô minh, Hành, Thức, Danh sắc, Lục nhập, Xúc, Thọ, Ái, Thủ, Hữu, Sanh, Tử.; After attaining enlightenment, the conditioned dharmas of Ignorance, Actions, Consciousness, Name and Form, Six Inputs, Contact, Feeling, Craving, Holding, Being, Birth, and Death.;
( Link: Thập Nhị Nhân Duyên; The Twelve Causes and Conditions); Là bậc mà sự ăn, mặc, ở, bịnh, chẳng cần màng.; The level where food, clothing, shelter, and illness do not need to be taken care of.; Sống, chết, đến, đi, còn, mất, có, không chẳng quản; khổ, vui, lợi, hại, khen, chê, chẳng vọng động tâm linh.; Live, die, come, go, still, lose, have, don't care; suffering, joy, benefit, harm, praise, criticism, no spiritual hope.; Là bậc hạng sống theo thời duyên cảnh ngộ, rày đây mai đó, ở xó góc buội lùm, một thân một áo và một bát.; Being the rank of living according to the circumstances, here and there, in a cluttered corner, a body, a shirt and a bowl.; Theo lẽ vô thường vô ngã, cùng là nhơn, pháp không ta.; According to the impermanence, no-self, the same cause, the Dharma is not self.; Giữ theo chánh giác mà phân biệt điều thiện ác.; Keep righteous awareness that distinguishes good from evil.; Tinh tấn tu hành, an lạc trong vòng đạo đức.; Diligent practice, peace in the moral circle.; Thắng phục tâm ý mình đặng làm lành.; Conquer your mind to do good.; Nhớ tưởng đạo lý.; Remember morals.; Nhứt tâm đại định, và vui chịu với mọi cảnh ngộ.; One-pointed concentration, and happy with all circumstances.; (Là bảy phần Bồ đề có trong chơn lý số 5: Bát Chánh Đạo; và Chơn lý số 52: Pháp Chánh Giác.; Is the seven parts of Bodhi contained in the truth number 5: The Eightfold Path; and Truth number 52: Dharma Perfect Enlightenment.) Khất sĩ Duyên giác là bậc đi du lịch ta bà để thật hành pháp giải thoát, hưởng quả an lạc Niết-bàn.; The Pratyekabuddha bhikshu is the one who travels to the Tathagata to practice the dharma of liberation and enjoy the peaceful results of Nirvana.; Là bậc thanh tịnh nhập định: chưởng thần thông.; Is a pure step in meditation: the master of divine powers.; Khất sĩ Duyên giác là kẻ khổ hạnh, thấp thỏi thiếu kém, rách rưới bần hàn, là bậc đi giác ngộ, cảm hóa, kết duyên cùng chúng sanh, để sau này hóa độ.; The Pratyekabuddha is an ascetic, lowly, poor, ragged and poor, the step to enlightenment, conversion, and marriage with sentient beings, for later conversion. ☑
Khất sĩ Duyên giác không hay nói pháp dạy người.; Pratyekabuddhas do not often talk about teaching people.; Nhưng những ai coi theo gương, cũng đủ tu hành đắc đạo.; But those who follow the example are enough to practice and attain enlightenment.; Duyên giác là thầy của Thinh Văn (Sravaka)
, là sự khổ hạnh phá mê: dung dưỡng!; Pratyekabuddha is the teacher of Sravaka (Sravaka), is the ascetic that breaks delusion: nurture!; Người ta hằng ví bậc Khất sĩ Duyên giác cũng như vị hung thần, mà các kẻ tu hành phá giới, bất chánh không nghiêm, phải sợ sệt.; People always compare the Pratyekabuddha to a fierce god, and those who practice breaking the precepts, being unrighteous and not strict, should be afraid.; Chính bậc Khất sĩ Duyên giác là một vị phước thần, thỉnh thoảng xuất hiện trong thời kỳ không có chư Như Lai hay Bồ-tát.; It is the Pratyekabuddha who is a blessed deity, appearing from time to time in the absence of Tathagatas or Bodhisattvas.; Để đem gương Phật nhắc nhở cho hạng bậc: Thinh Văn (Sravaka,); To bring the Buddha's example to remind the ranks: Sravaka.(Sravaka,);
Kẻ nào thấy gặp được, cũng bằng như gặp Phật.; Whoever sees and meets is the same as meeting the Buddha. Khất sĩ Duyên giác là bậc đối trị với pháp thế gian, vạch đường giải thoát cho muôn loài tránh khổ.; The Pratyekabuddha bhikshu is the antidote to worldly dharmas, drawing the path to liberation for all beings to avoid suffering.; Bậc Duyên giác đi xin, để đền nghiệp cũ, đi khắp nơi để chịu chúng khảo hành cho mau hết xong nghiệp quả: trong kiếp một.; The Pratyekabuddha goes to beg, to pay for his old kamma, and to go everywhere to undergo their torture to quickly finish his karma: in the first life.; Đi xin để cho hay trong thiên hạ, rằng mình sẽ lìa cõi thế đến Niết-bàn, để cho mặc ai muốn trả đáp điều chi tự ý (hoặc đòi hỏi hay bố thí cúng dường).; Going to beg to let people know in the world that I will leave this world to Nirvana, leaving anyone to respond to whatever they want (either demanding or giving alms).; Đi xin để vất bỏ tham, sân, si và ái dục.; Begging to get rid of greed, hatred, delusion and craving.; Đi xin để đem thân làm ruộng phước tốt đẹp cho kẻ mong cầu cúng thí đặng gieo giống Phật, diệt lòng ma.; Go begging to use your body to cultivate a good field of merit for those who wish to make offerings to sow the Buddha's seed and destroy the evil spirit.; Chính sự không nói, làm sái quấy, là phân chất nước trong tốt đẹp, để cho người xem thấy đó, mà nảy phát thiện huệ, chơn tâm, hột giống đặng đem gieo trồng có chỗ tưới vun.; It is not speaking, doing wrong, that is to divide the water in a good way, so that people can see it, and develop good wisdom, true heart, and seeds to be planted and watered.
Khất sĩ Duyên giác lượm vải rách mà đâu lại thành áo, để khuyên người dư dả bớt se sua, chưng diện, và an ủi kẻ thiếu rách, nghèo nàn!; The Pratyekabuddha bhikshu picks up torn cloth and puts it back into a shirt, to advise the rich to reduce their weariness, to dress up, and to comfort the needy and poor! Làm gương tiết kiệm cho chúng sanh.; Be an example of saving for sentient beings.; Thật vậy, dễ ai mà kiếm đặng cái nghèo như người Khất sĩ, nghèo không một đồng xu, áo không có túi, ai cho bạc vạn cũng không màng.; Indeed, it is easy for anyone to find poverty like the mendicant, poor without a penny, without a shirt, without a pocket, who gives money and does not care.; Nghèo không một hột gạo, ai cho kho vựa cũng chẳng ham, mặc áo lượm vải bỏ, ai cho đồ tốt đẹp: không chịu nhận.; The poor do not have a grain of rice, those who give to the barn are not greedy, wear clothes to collect discarded cloth, those who give good things: refuse to accept.; Nghèo mà chẳng ham ăn dư để cất dành đêm, ai cơm dư thí bỏ xin ăn, chớ chẳng hề ăn lương ngon: cá thịt.; Poor but not greedy to eat excess to save for the night, those who have excess food give up begging, but do not eat good food: fish and meat.; Ăn thì trộn lộn xộn, không phân mùi vị, để lật đổ miếng mùi ngon.; When eating, mix and match, not separate the taste, to overturn the delicious smell.; Ăn ngày một bữa, dầu vua thỉnh ăn thêm cũng từ chối.; Eat one meal a day, even if the king wants to eat more, he also refuses.; Chính Khất sĩ là kẻ thật giải thoát.; It is the Mendicant who is truly liberated.; Vì có đi xin ăn mới đặng tránh cái giả dối tội lỗi: sát sanh, trộm cắp, dâm dục, nói dối, khoe khoang, đâm thọc, rủa chửi, uống rượu, say sưa.; Because it is only by begging for food to avoid falsehoods and sins: killing, stealing, lust, lying, boasting, stabbing, cursing, drinking, and drunkenness.; Vất bỏ ngôi vua, nơi ghế cao giường rộng chiếu lớn, chỗ xinh đẹp.; Throw away the throne, where the high chair is wide, the bed is large, the place is beautiful.; Chẳng màng vị quan, nơi nghe xem hát múa, đờn kèn, chỗ vui đông yến tiệc.; No matter the mandarin, the place where you listen to sing and dance, the trumpet, where you have fun and feast.; Không ham giàu có, nơi phấn son, dầu hoa, áo quần: trang điểm.; Not greedy for wealth, where lipstick, flower oil, clothes: makeup.; Chưởng trí huệ ngày ăn một bữa.; Master of wisdom eats one meal a day.; Nuôi tánh chơn, chẳng rớ đến bạc vàng, vì vậy mới đi xin.; Nurturing nature, not touching silver and gold, so I went to beg. ☑
Khất sĩ đi xin ăn mà chẳng than van, không có gì hết mà chẳng than nghèo, đầu trần, chân không, đội trời: đạp đất !; The mendicant begging for food without complaining, having nothing but complaining about poverty, bare-headed, barefoot, wearing heaven: trample the earth!; Sương là màn, cỏ là chiếu, mà chẳng bao giờ chán nản.; The dew is the curtain, the grass is the mat, but never gets bored.; Khất sĩ Tăng già nữ và nam, khuyên lơn người giàu, an ủi người nghèo, làm gương không không, tránh khổ cho người giác ngộ.; The bhikshu Sangha, female and male, advises the rich, comforts the poor, sets an example of emptiness, and avoids suffering for the enlightened.; Tăng già Khất sĩ cảm hóa kẻ ác, dạy dỗ người thiện, để dấu hoa sen không ô nhiễm vào nơi trí óc tâm người.; Sangha The bhikshu transforms the wicked, teaches the good, leaves the unpolluted lotus flower mark in the minds and hearts of people.; Vạch hàng chữ đạo nơi cửa ngỏ đường đi, khoe sự tốt đẹp của giới hạnh, nhắc nhở sự yên úy đến cho người.; Draw lines of religious words at the doorway, show off the goodness of morality, remind people of peace of mind. ☑
Giữa cõi đời ly loạn, giữa đêm mờ tối, đầy thú dữ quỉ ma, thì Khất sĩ là kẻ dẫn đàng sanh lộ cứu người giải thoát. Thần vật chất, ma cám dỗ, quỉ dọa nạt, không bao giờ hại được người Khất sĩ, bởi Khất sĩ ví như kẻ già, đui điếc, ngọng câm, nghẹt hơi, nên không còn biết gì lo sợ. Khất sĩ là kẻ coi mình như đã chết, nên đem cái chết rồi của xác thân ấy, đi du lịch giác ngộ tìm kẻ nhơn duyên. Chính Khất sĩ mới kêu là đạo, vì là kẻ ở nơi đường cái to lớn rộng dài không ở nơi hang nhà hốc kẹt, một chỗ. Bởi thương người tội nghiệp, kẻ khó cùng nên Khất sĩ Duyên giác đâu đâu cũng hiện đến. Gặp được Ngài như gặp Phật, người mà cung kính chào mời hoặc cúng dường lễ bái, đều là kẻ giác ngộ có duyên, sẽ thấy rõ tinh thần giải thoát, lý đạo nhiệm mầu không còn khổ nạn, đắc trí huệ thâm sâu.
Giáo lý của Khất sĩ là trung đạo, chánh đẳng chánh giác vô thượng, cốt yếu để đem lại chữ hòa cho muôn loại, xin cái cao ban vào cái thấp, để tạo sự bằng thẳng giữa cõi đời. Đi xin để kêu gọi lòng từ bi hỷ xả, đức từ ái cho nhơn loài, xin cái tham lam sân giận si mê: là địa ngục ngạ quỉ súc sanh để đưa người lên cõi người Trời Phật Thánh, là dắt cho người bước lên con đường bố thí nhẫn nhục tinh tấn đạo mầu.
Không phải vì đói khát sợ chết mà xin, người đi xin vật chất là làm cớ sự để bố thí tinh thần phước lạc, nhắc nhở độ khuyên người. Đi xin tức là bố thí pháp vậy. Mỗi ngày đi xin một lần, lập một công đức dẫn đạo ban hành, dìu dắt chúng sanh, đền ơn chư Phật lưu truyền chánh pháp. Chính đạo Phật ba đời là đạo Khất sĩ cả, ngoài Khất sĩ ra là đạo Trời người chớ không phải là đạo Phật.
Vậy nên những ai nhà cửa tiêu tan, gia đình nát rã, thất bại đau sầu, hoặc phải điên cuồng tự vận, khổ sở triền miên, bằng gặp đặng Khất sĩ, ắt mau giác ngộ sớm tỉnh yên vui, đi tu làm Phật, hưởng phước lạc tinh thần, nối tiếp thêm bước trải qua đường vật chất. Chỉ có Khất sĩ mới thật hành được chữ tu, tạo nên giáo lý sống chung giữa ta người, đời đạo, vật chất tinh thần hòa hợp, chính Khất sĩ là chất keo hồ, chảy quanh chung lộn để gắn bó tâm hồn, vẹt banh trí não của chúng sanh chung, là đạo của toàn thể tất cả vậy.
III- Khất sĩ Bồ tát, là những bậc thầy giáo ngồi trên, chẳng bao giờ thiếu hụt, cũng ví như Vua Trời, vua người; là bậc Tổ sư giáo chủ, vì muốn răn lòng cao trọng, vì muốn chứa đức thêm nhiều, vì muốn khuyên lơn hàng vương giả, vì muốn phục lòng thiên hạ, vì theo sự giải thoát trung đạo, vừa làm gương tăng chúng, vừa để đi đứng khắp nơi công bình, vừa tìm duyên hóa độ, vừa để làm quen dạn dĩ đến gần, cho kẻ thấp thỏi nhỏ nhoi… Vậy nên phải đi xin, chính sự đi xin của chư Bồ Tát hay Phật, là điều khó nhất, trong thế gian ít ai làm được. Bởi Phật là bậc toàn năng, không chi không làm được có khác hơn bậc hoàng đế, bá, hầu, vì thể diện danh dự giá trị, lợi lộc, chấp mình, mà phải thụt lùi từng bước, phải mãi ôm chấp cái ta, nặng nề té sa hố thấp trũng sâu, chịu chết thất bại, mà chẳng dám dòm xa bước tới nẻo lành; chúng sanh mà thua Phật, là bởi có việc làm được còn có việc làm không được. Mà những việc làm không được ấy, lại là việc phải đáng làm.
Còn làm được là được việc tội lỗi hư vọng. Ấy cũng vì muốn vừa lòng theo trẻ nhỏ số đông, sợ chúng trẻ con dại dột chê cười, mà không nghĩ đến sự lành của bậc ông già trí thức, tuy ít người khen mà lại thành công hơn. Những cái trở lực bức tường sợ sệt yếu ớt bắn lùi lụn bại, luân hồi ấy chỉ có khất sĩ mới gọi là giải thoát tiến hóa đứng vững, thắng phục đạp ngã: mới gọi là bậc hay làm được việc khó làm, mạnh mẽ hơn chỗ của người khác vậy.
Có xin ăn mới dứt được cái ăn ác tà trong vạn kiếp. Có xin ăn mới chỉ rõ lỗi được kẻ gian hung. Có xin ăn mới ra người lương thiện, mà kẻ đời thường gọi rằng: Văn thiện ngôn tắc bái, kiến thiện sĩ tắc cung. Chỉ có Khất sĩ mới là trung đạo giữa vua quan giàu sang, với tội dân nghèo khó. Khất sĩ không phải dốt nát mê muội, ác hung tà xảo như người khất cái. Bởi khất cái là hạng mạt lưu, còn Khất sĩ lại là bậc tối thượng vô song; vậy nên dầu những ai có hành được chơn lý một hai ngày, thì cũng khá hơn là người còn nhiều tội nghiệp.
Giá trị của Khất sĩ quý hơn Trời người, bởi biết sự quý báu ích lợi của Khất sĩ, nên xưa kia vua Trời, vua người bỏ ngôi vua xuất gia hành đạo, mong cầu quả Phật Khất sĩ là trung đạo chánh đẳng chánh giác vô thượng, của bậc giác ngộ ông già, rất ít, rất khó, chẳng hay có gặp trong đời, chúng sanh dầu khổ nạn đến đâu, chỉ cần một người Khất sĩ cũng đủ giải cứu, độ thoát cho tất cả trọn vẹn, mà khỏi cần phải số đông nhiều người sức lực, lại không xong. Trong mọi nơi nhóm họp, ngoài khất sĩ chẳng tham sân si ra, không lời nói nào được ai tín nhiệm mạnh mẽ. Trong mọi sự biến cố của gia đình, bất hòa của xã hội, xung đột giữa anh em… Ngoài Khất sĩ ra, không còn ai là bậc cứu tế giải hòa can gián, vì Khất sĩ có đủ ba báu: Giới, định, huệ; Khất sĩ như hòn ngọc báu trong sạch, yên lặng, sáng suốt và chơn không tròn trịa, Khất sĩ như vàng ngọc nhưng bởi thân còn sống trong đời, chung lộn thế gian như nhau bụi đất, nên rất khó thấy nhận nhìn, vả lại món quý thì ở thấp sâu, nên trừ phi bậc trí huệ hiền nhân, có mắt bươi tìm, thì ít ai biết hiểu, cất gìn tôn trọng.
Trong đời khốn khổ Khất sĩ là bậc đại hiền, như cây cao bóng mát. Giáo lý Khất sĩ như tàu bè, xe cộ, cứu vớt chở chuyên, chúng sanh bao nhiêu cũng không chìm nặng. Lời nói của Khất sĩ như nước ao trong mát, như rồng phún rưới mưa hoa. Đạo của Khất sĩ như bờ đê ngăn nước, như vách tường, núi đá, biển to, sông rộng. Tâm của Khất sĩ như mặt nước phẳng bằng. Ý của Khất sĩ như nước loãng nhẹ lưu thông, dầu ai có múc tát đi đâu, thì ý nước bao giờ cũng trở về với nước. Tánh của Khất sĩ là nước sạch mát trong, là lòng quân tử. Chính sự xin ăn để tu cùng học, bốn biển làm nhà, chín châu lập nghiệp mới phải là đạo người quân tử trượng phu.
Đạo Khất sĩ không phải là mới, nói cho đúng: ai ai cũng là Khất sĩ cả thảy. Vì ai mà không có gặp được sự học mỗi ngày, ai mà không có sự xin nhau từ chút! Nhưng lắm kẻ mảng đua chen giành lấn, mà quên đạo lý của mình. Nên học phải cái viễn vông, và xin bằng lẽ quấy ác hung bạo, quên ân bỏ nghiã, mà chẳng hay dè. Thật vậy, nếu chúng ta đã được biết rằng: Thiện quý hơn ác và giải thoát là đạo chung, thì khất sĩ là lẽ sống của mỗi người hàng ngày, cái sống chánh chơn tốt đẹp vô cùng linh diệu.
Không cái gì xin đặng nước và nước không bao giờ có mất, thì giáo lý Khất sĩ cũng vậy, lúc nào cũng đang chứa khắp trong đời, và hay xin vật chất cát bụi đồ dơ, để đem dằn đáy lót chưn, tô làm bãi mé, mà tâm người Khất sĩ như giữa lòng lạch, lúc nào cũng sạch cũng trong. Dầu ai có đem giặt món đồ dơ, thì sự yên lặng sẽ lóng dơ chìm đáy, cùng là bị sóng gió chan tắp lên bờ. Có điều là chỗ nơi đất cao, vật nhiều, thì nước sâu khó thấy, bằng gặp nơi đất thấp, thì nước lại tràn vun. Dầu ẩn hiện theo thời duyên, chớ đạo Khất sĩ là nước uống của muôn loài, bao giờ cũng không nhiều ít, vẫn sẵn có tự nhiên, bằng thiếu nước thánh đạo ấy, muôn loài khó ăn mà sống được.
Trong đời không có chi xấu xa bằng lòng gian ác, và không có chi tốt đẹp bằng người Khất sĩ, khác phàm phu, siêu nhân loại, bậc không còn nghe thấy, nhớ nghĩ, e ngại với cảnh huống người đời. Cho nên ba món báu quý nhứt của thế gian, thì Khất sĩ đứng vào hàng Tăng bảo, học Pháp bảo, để làm Phật bảo vậy.
Sao gọi Phật – Pháp – Tăng là báu? Bởi thầy giáo đức hạnh, bài học hay, và học trò hiền, dạy theo đạo lý lẽ thật, há chẳng phải quý báu hơn là kẻ dốt học lo ăn tội lỗi? Người mà không học như mù đôi mắt, như xác chết không hồn, dầu mà có bị lửa đốt co ngoe, cử động như nói, như ăn, như đi, như làm đi nữa, thì kẻ ấy có khác nào hình đất khúc cây, nào có biết chi vui hay mùi vị của cái sống. Cũng như cái máy tự động, nằm trơ, chịu trận cho chủ, người, sai khiến, đập sửa, cho ăn uống chùi lau, cho đến khi hao mòn sét lủng, bị đem vất bỏ ngoài đồng hoang cỏ rậm, là rồi ô hô số kiếp của một đời.
Khất sĩ cũng như một ông thầy giáo dạy học cho bá tánh, chẳng lãnh tiền lương, dầu dạy ít dạy nhiều không hề kể công so của, quý nhứt là gương hiền đạo đức, gương giới hạnh, gương từ bi đại lượng ở đời. Còn người vì sắc tài danh lợi mà chết khổ thì Khất sĩ hiền nhân mới thật là tôn quý hơn vua, quan, hơn cha mẹ mà là như Phật trời, là kẻ đùm che cho muôn loài núp bóng, tránh đở cơn nạn khổ bảo tố nắng mưa. Trong đời không ai nỡ hại được người Khất sĩ, vì Khất sĩ sống với cả chúng sanh chung bình đẳng. Khất sĩ giải thoát tu học cho mình, độ dắt cho người là giáo lý sống chung không tư kỷ, không riêng một chủng loại nào, chẳng bỏ ai ai. Thế nên từ xưa, những người già 48 tuổi, đều phải xuất gia Khất sĩ, và người nhỏ 18 tuổi sắp lên, họ đều phải đi tu học Khất sĩ, hoặc đi luôn trọn đời, hoặc từ hai năm sắp lên rồi trở lại, để đem đạo đức thấm nhuần vào trong gia đình, xã hội, mọi chỗ nơi cho êm dịu.
Đời mà không đạo như rừng hoang, người mà vô đạo chẳng vui an. Vậy nên trong mọi sự thất bại, tan hoại, chia rẽ, trong mọi điều sập đổ, trong mọi cuộc hư hao, trong cơn nguy túng, trong lúc rối ngặt… Nếu không kíp dùng đạo đức, không mau chấn lập nền tảng Tăng già, không sớm nâng cao nền Khất sĩ, thì không bao giờ được trường phục vĩnh viễn, vĩnh viễn mãi cho được! Trong đời không sự hòa hợp nào bằng Giáo hội Tăng già, của các nhà du tăng Kh ất sĩ không danh lợi. Khất sĩ là giáo lý muôn năm của ông già, bền dài hơn xã hội ngàn năm của người lớn và giáo lý trăm năm của gia đình kẻ nhỏ. Trong Giáo hội mặc dầu không ai nhắn bảo mỗi ngày, mà các bậc khất sĩ sống chung bằng xác thân rất thuận hòa, chan sớt cho nhau, nương tạm cùng nhau, như các xã hội ông già yếu đuối. Còn tâm trí mỗi người, riêng ai nấy lo tu học, thân thì sống chung, tâm thì lo riêng. Nhờ giới luật nên chẳng hay xao xuyến, tuy luận bàn mà không hay cãi lộn cõi ấy an lạc thong thả biết bao.
Trong đời lắm kẻ rất lầm khinh chê đạo Phật, để phải lầm, lũi sâu vào hố ác khổ nguy, kêu la cầu cứu mà chẳng biết kêu cứu cùng ai. Có kẻ đến già chết, tam nghiệp chưa tiêu, cũng còn ghét khinh Khất sĩ, để muôn kiếp phải chịu mù quáng đau sầu. Cũng có lắm người tu, mà không quên danh lợi, chẳng nỡ dứt lục trần, nên bào chữa ác tật, mà chê đạo ngạo Tăng, ố Phật, học pháp tà ma lìa xa chánh giáo; mà nào đâu họ có dè, ngoài đạo Niết-bàn Khất sĩ xuất gia, là người ta còn đi lạc, nẻo tới còn xa. Và khi bối rối cùng đường, chẳng biết phương nào tránh khỏi tà ma khổ loạn.
Đạo Khất sĩ là chơn lý chánh pháp của trường võ trụ, là đạo bát chánh Niết-bàn, không bậc hiền thánh nào dám khinh rẻ, không kẻ quỷ ma nào được thấu đạt, chánh giáo cao siêu hơn hết. Kẻ hành đúng sẽ thành Phật. Người hành trật sẽ làm ma. Thật là quý nhứt trong đời. Tuy lý sự hiển nhiên như mọi bữa, mà ít ai lưu tâm trụ ý nghĩ soi nhìn, cùng dám hy sinh hành đạo. Vậy nên nay bằng sớm mà ta hiểu được, đến chiều có thác dạ cũng vui mừng. Dầu người đã tuổi hơn trăm, may mặc được áo Khất sĩ giải thoát trong một thời, cũng là duyên may mắn cho bước chân ngàn đời, nay đã định. Áo giải thoát, mà vua quan Trời Thần không thể có, mặc nó vào nhẹ tợ lông hồng, trôi bay khắp võ trụ non sông, ai mà lại chẳng mong cầu ước muốn?
Thế mà, cũng có người, lại hỏi: Nếu tất cả đều là chư Tăng, Khất sĩ hết, thì còn ai mà bố thí cho ai, và mặt đất một ngày kia còn ai ở ? [178]; However, there are also people who ask: If all are monks and mendicants, who will give alms to whom, and one day, who will live on earth? [178]
Nào phải như vậy! Đúng chơn lý của tạo hóa, chúng sanh sanh ra là đều xin nhờ lẫn nhau, để sống ăn học, đời nay, không hiểu đạo lý, để vì miếng ăn ngon đồ vật tốt, mà đi làm nô lệ cho thần quyền sái trật, nên phải tự mình chịu khổ lấy... ai đi trúng đường nấy nhờ, ai đi trật đường...nấy chịu ! ; Yet to do so! Right of truth of nature, beings that are born by mutual please, to live at school, this life, do not understand the moral, to pieces of delicious items as well, that goes for theocratic slavery wrong , should have to suffer grab yourself ... who go their separate ways due winner, who went derailed ... bears!
Nếu mà được tất cả đều hiểu mục đích, sống đúng chơn lý như vậy, thì nào đợi có ai phải lo bố thí cúng dâng cho ai, vì có sẵn trái, lá, hột, hoa, hang ổ, động đá, vỏ, lá cói, bàng, thuốc men nơi: thảo mộc...mặc sức mà xin dùng hả hê, như cổ nhân... xưa, như xứ: tây phương cực lạc của Phật.
Sự thật may mắn mà trên mặt đất này đều tu hết, làm Phật hết, ăn ở trúng đạo hết, không còn ai vô đạo, thì không có danh lợi sắc tài, giặc cướp tham gian; nhà xấu cho không ai lấy, bãi cỏ đất hoang cho không ai mượn, núi sông bố thí chẳng ai xin, chắc là tốt đẹp lắm.
Ấy vậy ta nên nhớ rằng: Ta tham lam giựt giành lợi lộc, của đất nước cỏ cây thú, nên mới xúi cho kẻ khác, tham giựt lại chuyền tay, đó là giặc cướp xoay chuyền, nhơn quả tại mình vậy.
Mà thật ra nếu vì lẽ sống hơn là chết, thì ai lại không cầu vái cho cõi đời thành xứ Phật, chẳng hơn là sự giành ăn giết nhau chết hết, lại phá tan hoang có hay gì đâu? Nhưng nếu nói vậy là cũng còn sai lắm. Hỏi thử trong trường học, lớp nhứt kia, bảo học trò, học vào đó hết được không? Chắc là không! Vì còn trẻ nhỏ lớp chót nữa kia mà! Vậy nên trong lùm bụi nơi xó góc, còn có kẻ nhỏ nhít dại khờ đang sanh sản, đặng tiến hóa vượt lên, thì dầu lớp nầy không làm ác, không làm giặc, không sanh sản cũng chẳng phải hết loại người ta. Vả lại học trò hiện tại trẻ nhỏ rất nhiều, thì lớp nhứt có đâu theo được hết. Dầu năn nỉ bảo ăn chay, bảo đừng làm ác, bảo ngồi yên đừng la giỡn đánh lộn, trong một ngày cũng không được, huống hồ lại lo sợ thành Phật hết, mất giống ác quấy tham gian hay sao?
Vậy thì vẫn hay chẳng được hết thảy đều tu học có đạo, nhưng trong mười người, có được một người Khất sĩ, và chín người nuôi hộ để trao đổi tài pháp sống chung thì cũng là tốt lắm! Vậy ta nên biết rằng, trong trường đời mà có lớp Khất sĩ đạo niết bàn, thì chúng sanh mới biết nương theo lớp Trời, lớp người, lập ra lớp kế đó để bước lần lên. Và cho hay: Nếu không có lớp trên cao kia, thì các lớp dưới cũng sẽ không có được, vì họ không thấy mục đích, chỗ đến, thì lớp nhì lớp ba, lập ra có ích gì và có ai học theo để mà làm chi! Như vậy thì sao lại sợ người ta giác ngộ làm Phật hết.
Tổ sư Minh Đăng Quang ; Patriarch Minh Dang Quang.
Khất sĩ (Tăng và Ni sư) cũng như một ông thầy giáo dạy học cho bá tánh, chẳng lãnh tiền lương, dầu dạy ít dạy nhiều không hề kể công hay so của cải.; The mendicant (Monks and nuns) as well as a teacher who teaches for the masses, does not receive a salary, even though he teaches a little, he does not count on merit or wealth.; Quý nhứt là gương hiền đạo đức, gương giới hạnh, gương từ bi: đại lượng ở đời.; The most precious are the example of sage and morality, the example of morality, the mirror of compassion: generosity in life.; Còn người vì sắc tài, danh và lợi mà chết khổ, thì Khất sĩ, hiền nhân mới thật là tôn quý hơn vua, quan, hơn cha mẹ mà là như Phật trời.; As for people who die suffering because of their beauty, fame, and gain, then the mendicant and sages are truly more noble than kings, mandarins, parents, but like Buddhas and gods.; Là kẻ đùm che cho muôn loài núp bóng, tránh đỡ cơn nạn khổ bảo tố nắng, mưa.; He is a protector for all species to hide in the shadow, to avoid the suffering of storms, sun and rain.; Trong đời, không ai nỡ hại được người Khất sĩ (Tăng và Ni sư), vì Khất sĩ sống với cả chúng sanh chung và bình đẳng.; In life, no one can harm a bhikshu (monks and nuns), because bhikshus live with all sentient beings in common and equally.; Khất sĩ giải thoát tu học cho mình, độ dắt cho người, là giáo lý sống chung không tư kỷ, không riêng một chủng loại nào, chẳng bỏ bất cứ ai ai.; The liberated mendicant, to study for themselves, to lead others, is the teaching of living together without selfishness, not just one species, not leaving anyone.; Thế nên từ xưa, những người già 48 tuổi, đều phải xuất gia Khất sĩ Tăng già.; Therefore, from the past, 48-year-old people had to go forth from the monkhood to the Sangha.; Và người nhỏ 18 tuổi sắp lên, họ đều phải đi tu học Khất sĩ, hoặc đi luôn trọn đời.; And young people 18 years old and up, they all have to go to monkhood, study mendicant, or go forever.; Hoặc từ hai năm sắp lên rồi trở lại, để đem đạo đức thấm nhuần vào trong gia đình, xã hội, mọi chỗ nơi cho êm dịu. ; Or from two years up and back, to bring morality into the family, society, everywhere to be gentle. (Trang 176; Page 176) ✔
Đời mà không đạo như rừng hoang, người mà vô đạo chẳng vui và an lành. ; Life without religion is like a wild forest, people without religion are not happy and peaceful.; Vậy nên, trong mọi sự thất bại, tan hoại, chia rẽ, trong mọi điều sập đổ, trong mọi cuộc hư hao, trong cơn nguy túng, trong lúc rối ngặt…; Therefore, in every defeat, in ruin, in division, in every fall, in every ruin, in trouble, in trouble...; Nếu không kíp (khẩn cấp) dùng đạo đức, không mau chấn lập nền tảng Tăng già, không sớm nâng cao nền Khất sĩ, thì không bao giờ được trường phục vĩnh viễn, vĩnh viễn mãi cho được!; If you don't quickly (urgently) use morality, don't quickly establish the foundation of the Sangha, and don't raise the mendicant foundation soon, you will never be able to live forever, forever!; Trong đời không sự hòa hợp nào bằng Giáo hội Tăng già, của các nhà du tăng Khất sĩ không vì danh và vì lợi.; There is no harmony in life like that of the Sangha, of the mendicant monks, not for fame and for profit.; Khất sĩ là giáo lý muôn năm của ông già, bền dài hơn xã hội ngàn năm của người lớn và giáo lý trăm năm của gia đình kẻ nhỏ.; The mendicant is the old man's eternal teaching, which is more durable than the thousand-year-old society of adults and the hundred-year-old doctrine of the small family.; Trong Giáo hội mặc dầu không ai nhắn bảo mỗi ngày, mà các bậc khất sĩ sống chung bằng xác thân rất thuận hòa, chan sớt cho nhau, nương tạm cùng nhau, như các xã hội ông già yếu đuối.; In the Church, although no one tells them every day, the mendicants live together in harmony with each other, sharing each other, taking shelter together, like weak old man societies.; Còn tâm trí mỗi người, riêng ai nấy lo tu học, thân thì sống chung, tâm thì lo riêng.; As for each person's mind, everyone is concerned with cultivation and learning, the body lives together, and the mind takes care of itself.; Nhờ giới luật nên chẳng hay xao xuyến, tuy luận bàn mà không hay cãi lộn, cõi ấy an lạc, thong thả biết bao.; Thanks to the precepts, he is not often disturbed, although he discusses but does not quarrel, that land is peaceful and leisurely. ☑
Trong đời, lắm kẻ rất lầm khinh chê đạo Phật, để phải lầm, lũi sâu vào hố ác khổ nguy, kêu la cầu cứu mà chẳng biết kêu cứu cùng ai.; In life, many people mistakenly despise Buddhism, so that they are mistaken, sink deep into the pit of misery and suffering, cry for help but do not know who to call for help.; Có kẻ đến già chết, tam nghiệp chưa tiêu, cũng còn ghét khinh Khất sĩ, để muôn kiếp phải chịu mù quáng đau sầu.; There are people who are old and dead, their three karmas have not been exhausted, and they still hate and despise the mendicant, so that they will have to suffer blindly for all eternity.; Cũng có lắm người tu, mà không quên danh lợi, chẳng nỡ dứt lục trần!; There are also many cultivators who do not forget fame and gain, and do not have the heart to stop the six worlds!; Nên bào chữa ác tật, mà chê đạo ngạo Tăng, ố Phật, học pháp tà ma lìa xa chánh giáo.; Should make excuses for evil, but criticize the arrogant Sangha, defame the Buddha, study evil demons and stay away from the right religion.; Mà nào đâu họ có dè, ngoài đạo Niết-bàn Khất sĩ: xuất gia, là người ta còn đi lạc, nẻo tới còn xa.; But where are they afraid, besides the Nirvana of Mendicants: leaving home, people still go astray, the way to go is still far.; Và khi bối rối cùng đường, chẳng biết phương nào tránh khỏi tà ma khổ loạn.; And when confused along the way, there is no way to avoid the evil demon of suffering. ☑
Đạo Phật Khất sĩ là chơn lý, chánh pháp của trường võ trụ, là đạo bát chánh Niết-bàn.; Mendicant Buddhism is the truth, the true dharma of the school of the universe, the eightfold path of Nirvana.; Không bậc hiền thánh nào dám khinh rẻ, không kẻ quỷ ma nào được thấu đạt, chánh giáo cao siêu hơn hết!; No sage dares to despise, no demon can be reached, the right religion is the most sublime!; Kẻ hành đúng sẽ thành Phật.; The right practitioner will become a Buddha.; Người hành đạo trật sẽ làm ma.; Those who practice the wrong way will become ghosts.; Thật là quý nhứt trong đời.; It is the most precious thing in life.; Tuy lý sự hiển nhiên như mọi bữa, mà ít ai lưu tâm, trụ ý nghĩ soi nhìn, cùng dám hy sinh hành đạo.; Although the reason is as obvious as every meal, few people pay attention to it, keep thinking about it, and dare to sacrifice to practice the religion.; Vậy nên, nay bằng sớm mà ta hiểu được, đến chiều có "thác" (chết) thì trong lòng dạ cũng vui mừng.; So, by early morning, we understand, in the afternoon there is a "fall" (death), and we are happy in our hearts.; Dầu người đã tuổi hơn trăm, may mặc được áo Khất sĩ giải thoát trong một thời.; Even though he was more than a hundred years old, he was able to wear the robes of a mendicant and liberated him for a while.; Cũng là duyên may mắn cho bước chân ngàn đời, nay đã định.; It is also a lucky charm for the footsteps of thousands of generations, now fixed.; Áo giải thoát, mà vua quan, Trời thần không thể có, mặc nó vào nhẹ tợ lông hồng, trôi bay khắp võ trụ, non sông, ai mà lại chẳng mong cầu ước muốn?; Liberation robes, which kings and mandarins, gods and goddesses cannot have, wear it lightly like pink feathers, floating around the universe, mountains and rivers, who doesn't want to wish? ☑
Thế mà, cũng có người, lại hỏi: Nếu tất cả đều là chư Tăng, Khất sĩ hết, thì còn ai mà bố thí cho ai, và mặt đất một ngày kia còn ai ở ? [178]; Yet, there are also people who ask: 'If all are monks and mendicants, who will give alms to whom, and one day who will live on earth? [178] ☑
Nào phải như vậy!; This must be so!; Đúng chơn lý của tạo hóa, chúng sanh sanh ra là đều xin nhờ lẫn nhau, để sống ăn học, đời nay, không hiểu đạo lý.; True to the truth of creation, sentient beings are born to ask for help from each other, in order to live and learn, in this life, they do not understand morality.; Để vì miếng ăn ngon đồ vật tốt, mà đi làm nô lệ cho thần quyền sái trật.; For the sake of good food, good things, but to become a slave to the wrong theocracy.; Nên phải tự mình chịu khổ lấy... ai đi trúng đường nấy nhờ, ai đi trật đường...nấy chịu!; So you have to suffer by yourself... whoever goes on the right path thanks, whoever goes the wrong way...accepts it! ☑
Nếu mà được tất cả đều hiểu mục đích, sống đúng chơn lý như vậy!; If everyone understood the purpose, living the truth like that!; Thì nào đợi có ai phải lo bố thí cúng dâng cho ai.; Then wait for someone to take care of giving alms to whom.; Vì có sẵn trái, lá, hột, hoa, hang ổ, động đá, vỏ, lá cói, bàng, và thuốc men có nơi thảo mộc.; Because there are available fruits, leaves, seeds, flowers, lairs, stone caves, shells, sedge leaves, eagles, and herbs are available.; Mặc sức mà xin dùng hả hê, như cổ nhân...xưa, như xứ: tây phương cực lạc của Phật.; Wear power but please use gloating, like ancient people... in the past, like the land: the western ecstasy of the Buddha. ☑
Sự thật may mắn mà trên mặt đất này đều tu hết, làm Phật hết, ăn ở trúng đạo hết, không còn ai vô đạo, thì không có danh lợi sắc tài, giặc cướp tham gian.; Nhà xấu cho không ai lấy, bãi cỏ đất hoang cho không ai mượn, núi sông bố thí chẳng ai xin, chắc là tốt đẹp lắm.
Ấy vậy ta nên nhớ rằng: Ta tham lam giựt giành lợi lộc, của đất nước cỏ cây thú, nên mới xúi cho kẻ khác, tham giựt lại chuyền tay, đó là giặc cướp xoay chuyền, nhơn quả tại mình vậy.
Mà thật ra nếu vì lẽ sống hơn là chết, thì ai lại không cầu vái cho cõi đời thành xứ Phật, chẳng hơn là sự giành ăn giết nhau chết hết, lại phá tan hoang có hay gì đâu? Nhưng nếu nói vậy là cũng còn sai lắm. Hỏi thử trong trường học, lớp nhứt kia, bảo học trò, học vào đó hết được không? Chắc là không! Vì còn trẻ nhỏ lớp chót nữa kia mà! Vậy nên trong lùm bụi nơi xó góc, còn có kẻ nhỏ nhít dại khờ đang sanh sản, đặng tiến hóa vượt lên, thì dầu lớp nầy không làm ác, không làm giặc, không sanh sản cũng chẳng phải hết loại người ta. Vả lại học trò hiện tại trẻ nhỏ rất nhiều, thì lớp nhứt có đâu theo được hết. Dầu năn nỉ bảo ăn chay, bảo đừng làm ác, bảo ngồi yên đừng la giỡn đánh lộn, trong một ngày cũng không được, huống hồ lại lo sợ thành Phật hết, mất giống ác quấy tham gian hay sao?
Vậy thì vẫn hay chẳng được hết thảy đều tu học có đạo, nhưng trong mười người, có được một người Khất sĩ, và chín người nuôi hộ để trao đổi tài pháp sống chung thì cũng là tốt lắm! Vậy ta nên biết rằng, trong trường đời mà có lớp Khất sĩ đạo niết bàn, thì chúng sanh mới biết nương theo lớp Trời, lớp người, lập ra lớp kế đó để bước lần lên. Và cho hay: Nếu không có lớp trên cao kia, thì các lớp dưới cũng sẽ không có được, vì họ không thấy mục đích, chỗ đến, thì lớp nhì lớp ba, lập ra có ích gì và có ai học theo để mà làm chi! Như vậy thì sao lại sợ người ta giác ngộ làm Phật hết.
Tổ sư Minh Đăng Quang ; Patriarch Minh Dang Quang.
